Τρίτη, 19 Ιανουαρίου 2016

Κλίση ουσιαστικών- Παιχνίδι "Η κουφή γριά"-Θεωρία

Η κλίση των ουσιαστικών παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη Β΄δημοτικού στην κατηγορία "Γραμματική" και συνεχίζεται στις υπόλοιπες τάξεις.

Για τη Β' Δημοτικού ξεκινάει με την κλίση αρσενικών ουσιαστικών με κατάληξη σε:
  • -ας
  • -ης
  • -ος.

Αυτή η σειρά υιοθετείται σύμφωνα με το βιβλίο του δασκάλου (Β' δημοτικού σελ 31) γιατί:

"Θα ήταν χρήσιμο ο εκπαιδευτικός να κάνει τους μαθητές να παρατηρήσουν ότι τόσο στον ενικό, όσο και στον πληθυντικό αριθμό τα ουσιαστικά σε -ας έχουν μόνο δύο διαφορετικούς τύπους (Ονομαστική ενικού πατέρας-γενική, αιτιατική, κλητική πατέρα, ονομαστική,αιτιατική, κλητική πατέρες-γενική πατέρων). Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργεί στους μαθητές μια στρατηγική δεξιότητα, προκειμένου να απομνημονεύουν αποτελεσματικότερα τους γραμματικούς τύπους"

Ακολουθώντας πάντα αυτή τη σειρά, και χωρίς καμία προ-εργασία διαπίστωνα πάντα πως οι μαθητές μου δεν είχαν καμία δυσκολία να απομνημονεύσουν τις πτώσεις των αρσενικών σε -ας και -ης. Ωστόσο, μόλις φτάναμε στα αρσενικά σε -ος, παρασυρμένα από "τη στρατηγική δεξιότητα" που αναφέρει το βιβλίου του δασκάλου, δυσκολεύονταν απίστευτα να αλλάξουν την κλητική.
Έλεγαν π.χ 
ο πατέρας              ο γιατρός
του πατέρα            του γιατρού
τον πατέρα            τον γιατρό

-πατέρα             -γιατρό  αντί για "γιατρέ"


Και επειδή τα ΑΠΣ-ΔΕΠΠΣ λένε τα εξής:

"Ως προς τη «Γραµµατική» είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσει ο δάσκαλος ότι, διδάσκοντας γλώσσα διδάσκει τη δοµή της ή, µε γνωστούς όρους, διδάσκει “γραµµατική” σε τρία επίπεδα:
 - γραµµατική της λέξης (δοµή της λέξης, λεξιλόγιο, σηµασιολογία, ετυµολογικό κτλ.), 
- γραµµατική της πρότασης (δοµή της πρότασης, σηµασιολογία της πρότασης κτλ.) και
- γραµµατική του κειµένου και της επικοινωνίας. (κατανόηση της δοµής και του περιεχοµένου, δόµηση κειµένου – δοµή και σύνδεση παραγράφων, άξονας γλωσσικής συνοχής, καταλληλότητα γλωσσικών µέσων).

Μ’ άλλα λόγια, η διδασκαλία του συστήµατος της νεοελληνικής γλώσσας είναι σκόπιµο να συνδυάζεται µε τη µελέτη της λειτουργίας και της χρήσης του σε πραγµατικές περιστάσεις.
 Γι’ αυτό, η διδασκαλία της γραµµατικής του συστήµατος δεν πρέπει να υπερβαίνει κάποια “λογικά” όρια. Η κλίση περιορίζεται στη συνειδητοποίηση και εσωτερίκευση ενός σχήµατος κλίσης ρήµατος και ενός σχήµατος κλίσης πτωτικού, χωρίς εµπλοκή του µαθητή σε υποπεριπτώσεις."

Όσον αφορά στο αν πρέπει να μαθαίνουμε στα παιδιά τις πτώσεις ονομαστικά...

"Η χρήση της ορολογίας είναι αναγκαία µόνο στο µέτρο που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνεννόηση µε τους µαθητές, τόσο κατά τη διεξαγωγή του µαθήµατος όσο και κατά την παραποµπή τους σε βιβλία αναφοράς."

Με όλους αυτούς τους προβληματισμούς κατά νου έφτιαξα μία δραστηριότητα, την οποία πάντα πραγματοποιούμε πριν το κεφάλαιο με τις κλίσεις ουσιαστικών, σαν προ-εργασία και ξεκινάμε με τα αρ σενικά ουσιαστικά με κατάληξη -ος.

Πατήστε εδώ


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου